ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Acts of the Apostles

CHAPTER 15

1

και

τινες

κατελθοντες

απο

της

ιουδαιας

εδιδασκον

τους

αδελφους

οτι

And

certain

having come down

from

♦

Judaea

were teaching

the

brethren,

♦

εαν

μη

περιτεμνησθε

τω

εθει

μωυσεως

ου

δυνασθε

σωθηναι

Unless

♦

ye be circumcised

after the

custom

of Moses

ye cannot

♦

be saved.

2

γενομενης

ουν

στασεως

και

συζητησεως

ουκ

ολιγης

τω

παυλω

Having taken place

therefore

a commotion

and

discussion

not

a little

♦

by Paul

και

τω

βαρναβα

προς

αυτους

εταξαν

αναβαινειν

παυλον

και

and

♦

Barnabas

with

them,

they appointed

to 4 go 5 up 6

Paul 1

and 2

βαρναβαν

και

τινας

αλλους

εξ

αυτων

προς

τους

αποστολους

και

Barnabas 3

and

certain

others

from amongst

them

to

the

apostles

and

πρεσβυτερους

εις

ιερουσαλημ

περι

του

ζητηματος

τουτου

elders

to

Jerusalem,

about

this question.

♦

♦

3

οι

μεν

ουν

προπεμφθεντες

υπο

της

εκκλησιας

διηρχοντο

την

They

indeed

therefore

having been sent forward

by

the

assembly

passed through

♦

φοινικην

και

σαμαρειαν

εκδιηγουμενοι

την

επιστροφην

των

εθνων

και

Phoenicia

and

Samaria,

relating

the

conversion

of the

nations.

And

εποιουν

χαραν

μεγαλην

πασιν

τοις

αδελφοις

they caused

joy 2

great 1

to all

the

brethren.

4

παραγενομενοι

δε

εις

ιερουσαλημ

απεδεχθησαν

υπο

της

εκκλησιας

And having come

♦

to

Jerusalem

they were welcomed

by

the

assembly

και

των

αποστολων

και

των

πρεσβυτερων

ανηγγειλαν

τε

οσα

ο

θεος

and

the

apostles

and

the

elders,

and they declared

♦

all that

♦

God

εποιησεν		μετ		αυτων
did		with		them.

5

εξανεστησαν

δε

τινες

των

απο

της

αιρεσεως

των

φαρισαιων

And rose up

♦

certain

of those

of

the

sect

of the

Pharisees

πεπιστευκοτες		λεγοντες		οτι		δει		περιτεμνειν		αυτους
who believed,		saying,		♦		It is necessary		to circumcise		them,

παραγγελλειν

τε

τηρειν

τον

νομον

μωυσεως

and charge [them]

♦

to keep

the

law

of Moses.

6

συνηχθησαν

δε

οι

αποστολοι

και

οι

πρεσβυτεροι

ιδειν

περι

Were 2 gathered 3 together 4

and 1

the

apostles

and

the

elders

to see

about

του		λογου		τουτου
♦		this matter.		♦

7

πολλης

δε

συζητησεως

γενομενης

αναστας

πετρος

ειπεν

προς

And much

♦

discussion

having taken place,

having 2 risen 3 up 4

Peter 1

said

to

αυτους

ανδρες

αδελφοι

υμεις

επιστασθε

οτι

αφ

ημερων

αρχαιων

ο

them,

Men

brethren,

ye

know

that

from

days 2

early 1

♦

θεος

εν

ημιν

εξελεξατο

δια

του

στοματος

μου

ακουσαι

τα

God

among

us

chose

by

my mouth

♦

♦

[for] to 3 hear 4

the 1

εθνη

τον

λογον

του

ευαγγελιου

και

πιστευσαι

nations 2

the

word

of the

glad tidings,

and

to believe.

8

και

ο

καρδιογνωστης

θεος

εμαρτυρησεν

αυτοις

δους

αυτοις

το

And

the

heart-knowing

God

bore witness

to them,

giving

to them

the

πνευμα

το

αγιον

καθως

και

ημιν

Spirit

the

Holy

as

also

to us,

9

και

ουδεν

διεκρινεν

μεταξυ

ημων

τε

και

αυτων

τη

πιστει

and

put no difference

♦

between

us 2

both 1

and

them,

by the

faith

καθαρισας		τας		καρδιας		αυτων
having purified		their hearts.		♦		♦

10

νυν

ουν

τι

πειραζετε

τον

θεον

επιθειναι

ζυγον

επι

τον

τραχηλον

Now

therefore

why

tempt ye

♦

God

to put

a yoke

upon

the

neck

των

μαθητων

ον

ουτε

οι

πατερες

ημων

ουτε

ημεις

ισχυσαμεν

of the

disciples,

which

neither

our fathers

♦

♦

nor

we

were able

βαστασαι
to bear?

11

αλλα

δια

της

χαριτος

κυριου

ιησου

χριστου

πιστευομεν

σωθηναι

But

by

the

grace

of [the] Lord

Jesus

Christ

we believe

to be saved,

καθ		ον		τροπον		κακεινοι
in the same manner as		♦		♦		they also.

12

εσιγησεν

δε

παν

το

πληθος

και

ηκουον

βαρναβα

και

παυλου

Kept 2 silent 3

and 1

all

the

multitude,

and

heard

Barnabas

and

Paul

εξηγουμενων

οσα

εποιησεν

ο

θεος

σημεια

και

τερατα

εν

τοις

εθνεσιν

relating

what

did 5

♦

God 4

signs 1

and 2

wonders 3

among

the

nations

	δι		αυτων
	by		them.

13

μετα

δε

το

σιγησαι

αυτους

απεκριθη

ιακωβος

λεγων

ανδρες

And after

♦

were 2 silent 3

♦

they 1

answered 5

James, 4

saying,

Men

αδελφοι		ακουσατε		μου
brethren,		hear		me.

14

συμεων

εξηγησατο

καθως

πρωτον

ο

θεος

επεσκεψατο

λαβειν

εξ

Simeon

related

how

first

♦

God

visited

to take

out of

εθνων

λαον

επι

τω

ονοματι

αυτου

nations

a people

for

his name.

♦

♦

15

και

τουτω

συμφωνουσιν

οι

λογοι

των

προφητων

καθως

And

with this

agree

the

words

of the

prophets:

as

γεγραπται
it has been written,

16

μετα

ταυτα

αναστρεψω

και

ανοικοδομησω

την

σκηνην

δαβιδ

την

After

these things

I will return

and

will build again

the

tabernacle

of David

which

πεπτωκυιαν

και

τα

κατεσκαμμενα

αυτης

ανοικοδομησω

και

ανορθωσω

is fallen;

and

the

ruins

of it

I will build again,

and

will set up

αυτην
it,

17

οπως

αν

εκζητησωσιν

οι

καταλοιποι

των

ανθρωπων

τον

so that

may 5 seek 6 out 7

♦

the 1

residue 2

♦

of 3 men 4

the

κυριον

και

παντα

τα

εθνη

εφ

ους

επικεκληται

το

ονομα

μου

επ

Lord,

and

all

the

nations

upon

whom

has been called

my name

♦

♦

upon

αυτους

λεγει

κυριος

ο

ποιων

ταυτα

παντα

them,

says

[the] Lord

who

does

these 2 things 3

all: 1

18

γνωστα

απ

αιωνος

εστιν

τω

θεω

παντα

τα

εργα

αυτου

known

from

eternity

are

♦

to God

all

his works.

♦

♦

19

διο

εγω

κρινω

μη

παρενοχλειν

τοις

απο

των

εθνων

Wherefore

I

judge

not

to trouble

those who

from

the

nations

επιστρεφουσιν		επι		τον		θεον
turn		to		♦		God;

20

αλλα

επιστειλαι

αυτοις

του

απεχεσθαι

απο

των

αλισγηματων

των

but

to write

to them

♦

to abstain

from

the

pollutions

of the

ειδωλων

και

της

πορνειας

και

του

πνικτου

και

του

αιματος

idols

and

♦

fornication

and

♦

what is strangled

and

♦

blood.

21

μωσης

γαρ

εκ

γενεων

αρχαιων

κατα

πολιν

τους

κηρυσσοντας

For Moses

♦

from

generations

of old

in every city

♦

those 2

proclaiming 3

αυτον

εχει

εν

ταις

συναγωγαις

κατα

παν

σαββατον

αναγινωσκομενος

him 4

has 1

in

the

synagogues,

every

♦

sabbath

being read.

22

τοτε

εδοξεν

τοις

αποστολοις

και

τοις

πρεσβυτεροις

συν

ολη

τη

Then

it seemed good

to the

apostles

and

to the

elders

with

whole 2

the 1

εκκλησια

εκλεξαμενους

ανδρας

εξ

αυτων

πεμψαι

εις

αντιοχειαν

assembly,

chosen

men

from among

them

to send

to

Antioch

συν

τω

παυλω

και

βαρναβα

ιουδαν

τον

επικαλουμενον

βαρσαβαν

και

with

♦

Paul

and

Barnabas,

Judas

♦

surnamed

Barnabas,

and

σιλαν

ανδρας

ηγουμενους

εν

τοις

αδελφοις

Silas,

men 2

leading 1

among

the

brethren,

23

γραψαντες

δια

χειρος

αυτων

ταδε

οι

αποστολοι

και

οι

πρεσβυτεροι

having written

by

their hand

♦

thus:

The

apostles

and

the

elders

και

οι

αδελφοι

τοις

κατα

την

αντιοχειαν

και

συριαν

και

κιλικιαν

and

the

brethren,

to those

in

♦

Antioch

and

Syria

and

Cilicia,

αδελφοις		τοις		εξ		εθνων		χαιρειν
brethren		♦		from among		[the] nations,		greeting.

24

επειδη

ηκουσαμεν

οτι

τινες

εξ

ημων

εξελθοντες

εταραξαν

Inasmuch as

he have heard

that

certain

from amongst

us

having gone out

troubled

υμας

λογοις

ανασκευαζοντες

τας

ψυχας

υμων

λεγοντες

you

by words,

upsetting

your souls,

♦

♦

saying

περιτεμνεσθαι

και

τηρειν

τον

νομον

οις

ου

[ye must] be circumcised

and

keep

the

law;

to whom

we gave no [such] command;

διεστειλαμεθα
♦

25

εδοξεν

ημιν

γενομενοις

ομοθυμαδον

εκλεξαμενους

ανδρας

it seemed good

to us

having come

with one accord,

chosen

men

πεμψαι

προς

υμας

συν

τοις

αγαπητοις

ημων

βαρναβα

και

παυλω

to send

to

you,

with

our beloved

♦

♦

Barnabas

and

Paul,

26

ανθρωποις

παραδεδωκοσιν

τας

ψυχας

αυτων

υπερ

του

ονοματος

men

who have given up

their lives

♦

♦

for

the

name

του		κυριου		ημων		ιησου		χριστου
of our Lord		♦		♦		Jesus		Christ.

27

απεσταλκαμεν

ουν

ιουδαν

και

σιλαν

και

αυτους

δια

λογου

We have sent

therefore

Judas

and

Silas,

also 2

themselves 1

by

word

απαγγελλοντας		τα		αυτα
telling [you]		the		same things.

28

εδοξεν

γαρ

τω

αγιω

πνευματι

και

ημιν

μηδεν

πλεον

For it seemed good

♦

to the

Holy

Spirit

and

to us,

no

further

επιτιθεσθαι

υμιν

βαρος

πλην

των

επαναγκες

τουτων

to 2 lay 3

upon 4 you 5

burden 1

than

♦

these necessary things:

♦

29

απεχεσθαι

ειδωλοθυτων

και

αιματος

και

πνικτου

και

to abstain

from things sacrificed to idols,

and

from blood

and

from what is strangled,

and

πορνειας

εξ

ων

διατηρουντες

εαυτους

ευ

πραξετε

ερρωσθε

from fornication;

from

which

keeping

yourselves,

well

ye will do.

Farewell.

30

οι

μεν

ουν

απολυθεντες

ηλθον

εις

αντιοχειαν

και

συναγαγοντες

They

♦

therefore.

being let go

went

to

Antioch,

and

having gathered

το		πληθος		επεδωκαν		την		επιστολην
the		multitude		delivered		the		epistle.

31

αναγνοντες

δε

εχαρησαν

επι

τη

παρακλησει

And having read

♦

they rejoiced

at

the

consolation.

32

ιουδας

τε

και

σιλας

και

αυτοι

προφηται

οντες

δια

λογου

And Judas

♦

and

Silas,

also 2

themselves 1

prophets 4

being, 3

by

discourse 2

πολλου

παρεκαλεσαν

τους

αδελφους

και

επεστηριξαν

much 1

exhorted

the

brethren,

and

established [them].

33

ποιησαντες

δε

χρονον

απελυθησαν

μετ

ειρηνης

απο

των

And having continued

♦

a time

they were let go

in

peace

from

the

αδελφων		προς		τους		αποστολους
brethren		to		the		apostles;

34

εδοξεν

δε

τω

σιλα

επιμειναι

αυτου

but it seemed good

♦

♦

to Silas

to remain

there.

35

παυλος

δε

και

βαρναβας

διετριβον

εν

αντιοχεια

διδασκοντες

και

And Paul

♦

and

Barnabas

stayed

in

Antioch,

teaching

and

ευαγγελιζομενοι

μετα

και

ετερων

πολλων

τον

λογον

του

announcing 5 the 6 glad 7 tidings 8

with 1

also 4

others 3

many-- 2

the

word

of the

κυριου
Lord.

36

μετα

δε

τινας

ημερας

ειπεν

παυλος

προς

βαρναβαν

επιστρεψαντες

But after

♦

certain

days

said

Paul

to

Barnabas,

Having turned back

δη

επισκεψωμεθα

τους

αδελφους

ημων

κατα

πασαν

πολιν

εν

indeed 3

let 1 us 2 look after

our brethren

♦

♦

in

every

city

in

αις

κατηγγειλαμεν

τον

λογον

του

κυριου

πως

εχουσιν

which

we have annonuced

the

word

of the

Lord,

how

they are.

37

βαρναβας

δε

εβουλευσατο

συμπαραλαβειν

τον

ιωαννην

τον

And Barnabas

♦

purposed

to take with [them]

♦

John

♦

καλουμενον		μαρκον
called		Mark;

38

παυλος

δε

ηξιου

τον

αποσταντα

απ

αυτων

απο

παμφυλιας

Paul 2

but 1

thought it well

him who

withdrew

from

them

from

Pamphylia,

και

μη

συνελθοντα

αυτοις

εις

το

εργον

μη

συμπαραλαβειν

and

went not with

♦

them

to

the

work,

not

to take with 2 [them] 3

τουτον
him. 1

39

εγενετο

ουν

παροξυσμος

ωστε

αποχωρισθηναι

αυτους

απ

Arose

therefore

a sharp contention

so that

departed 2

they 1

from

αλληλων

τον

τε

βαρναβαν

παραλαβοντα

τον

μαρκον

εκπλευσαι

one another,

and Barnabas

♦

♦

having taken

♦

Mark

sailed

εις		κυπρον
to		Cyprus;

40

παυλος

δε

επιλεξαμενος

σιλαν

εξηλθεν

παραδοθεις

τη

χαριτι

but Paul

♦

having chosen

Silas

went forth,

having been committed

to the

grace

του		θεου		υπο		των		αδελφων
♦		of God		by		the		brethren.

41

διηρχετο

δε

την

συριαν

και

κιλικιαν

επιστηριζων

τας

And he passed through

♦

♦

Syria

and

Cilicia,

establishing

the

εκκλησιας
assemblies.