ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Acts of the Apostles

CHAPTER 7

1

ειπεν

δε

ο

αρχιερευς

ει

αρα

ταυτα

ουτως

εχει

And said 4

♦

the 1

high 2 priest, 3

♦

Then 6

these 7 things 8

so 9

are? 5

2

ο

δε

εφη

ανδρες

αδελφοι

και

πατερες

ακουσατε

ο

θεος

της

δοξης

And he

♦

said,

Men

brethren

and

fathers,

hearken.

The

God

♦

of glory

ωφθη

τω

πατρι

ημων

αβρααμ

οντι

εν

τη

μεσοποταμια

πριν

η

appeared

to our father

♦

♦

Abraham

being

in

♦

Mesopotamia,

before

♦

κατοικησαι		αυτον		εν		χαρραν
dwelt 2		he 1		in		Charran,

3

και

ειπεν

προς

αυτον

εξελθε

εκ

της

γης

σου

και

εκ

της

συγγενειας

and

said

to

him,

Go out

from

thy land

♦

♦

and

from

♦

kindred 2

σου

και

δευρο

εις

γην

ην

αν

σοι

δειξω

thy 1

and

come

into

land

which

♦

to thee

I will shew.

4

τοτε

εξελθων

εκ

γης

χαλδαιων

κατωκησεν

εν

χαρραν

κακειθεν

Then

going out

from

[the] land

of Chaldeans,

he dwelt

in

Charran,

and thence

μετα

το

αποθανειν

τον

πατερα

αυτου

μετωκισεν

αυτον

εις

την

after

♦

died 3

his 1 father, 2

♦

♦

he removed

him

into

this land

γην

ταυτην

εις

ην

υμεις

νυν

κατοικειτε

♦

♦

in

which

ye

now

dwell.

5

και

ουκ

εδωκεν

αυτω

κληρονομιαν

εν

αυτη

ουδε

βημα

ποδος

And

not 3

he 1 did 2 give

to him

an inheritance

in

it,

not even

a foot’s tread;

♦

και

επηγγειλατο

αυτω

δουναι

εις

κατασχεσιν

αυτην

και

τω

and

promised

to him

to give

for 2

a 3 possession 4

it, 1

and

to his seed

σπερματι

αυτου

μετ

αυτον

ουκ

οντος

αυτω

τεκνου

♦

♦

after

him,

there not being

♦

to him

a child.

6

ελαλησεν

δε

ουτως

ο

θεος

οτι

εσται

το

σπερμα

αυτου

And spoke 2

♦

thus 2

♦

God: 1

That

shall 3 be 4

his 1 seed 2

♦

♦

παροικον

εν

γη

αλλοτρια

και

δουλωσουσιν

αυτο

και

κακωσουσιν

a sojourner

in

a land 2

strange, 1

and

they will enslave

it

and

ill-treat [it]

ετη		τετρακοσια
years 3		four 1 hundred; 2

7

και

το

εθνος

ω

εαν

δουλευσωσιν

κρινω

εγω

ειπεν

ο

θεος

and

the

nation

to which

♦

they may be in bondage

will judge 2

I, 1

said

♦

God;

και

μετα

ταυτα

εξελευσονται

και

λατρευσουσιν

μοι

εν

τω

τοπω

and

after

these things

they shall come forth

and

serve

me

in

♦

place 2

τουτω
this. 1

8

και

εδωκεν

αυτω

διαθηκην

περιτομης

και

ουτως

εγεννησεν

τον

And

he gave

to him

a covenant

of circumcision;

and

thus

he begat

♦

ισαακ

και

περιετεμεν

αυτον

τη

ημερα

τη

ογδοη

και

ο

ισαακ

τον

Isaac,

and

circumcised

him

the

day 2

♦

eighth; 1

and

♦

Isaac [begat]

♦

ιακωβ

και

ο

ιακωβ

τους

δωδεκα

πατριαρχας

Jacob,

and

♦

Jacob

the

twelve

patriarchs.

9

και

οι

πατριαρχαι

ζηλωσαντες

τον

ιωσηφ

απεδοντο

εις

αιγυπτον

και

And

the

patriarchs,

envying

♦

Joseph,

sold [him]

into

Egypt.

And

ην		ο		θεος		μετ		αυτου
was 2		♦		God 1		with		him,

10

και

εξειλετο

αυτον

εκ

πασων

των

θλιψεων

αυτου

και

and

delivered

him

out of

all

his tribulations,

♦

♦

and

εδωκεν

αυτω

χαριν

και

σοφιαν

εναντιον

φαραω

βασιλεως

αιγυπτου

και

gave

him

favour

and

wisdom

before

Pharoah

king

of Egypt,

and

κατεστησεν

αυτον

ηγουμενον

επ

αιγυπτον

και

ολον

τον

οικον

he appoointed

him

ruler

over

Egypt

and

whole 2

his house. 1

♦

αυτου
♦

11

ηλθεν

δε

λιμος

εφ

ολην

την

γην

αιγυπτου

και

χανααν

και

But came 3

♦

a 1 famine 2

upon

whole 2

the 1

land

of Egypt

and

Canaan,

and

θλιψις

μεγαλη

και

ουχ

ευρισκον

χορτασματα

οι

πατερες

tribulation 2

great, 1

and

did 3 not 4 find 5

♦

sustenance 6

our fathers.

♦

ημων
♦

12

ακουσας

δε

ιακωβ

οντα

σιτα

εν

αιγυπτω

εξαπεστειλεν

τους

But having 2 heard 3

♦

Jacob 1

was 5

corn 4

in

Egypt,

sent forth

♦

πατερας		ημων		πρωτον
fathers 2		our 1		first;

13

και

εν

τω

δευτερω

ανεγνωρισθη

ιωσηφ

τοις

αδελφοις

αυτου

and

at

the

second time

was made known

Joseph

to his brethren,

♦

♦

και

φανερον

εγενετο

τω

φαραω

το

γενος

του

ιωσηφ

and

known 2

became 1

♦

to Pharoah

the

family

♦

of Joseph.

14

αποστειλας

δε

ιωσηφ

μετεκαλεσατο

τον

πατερα

αυτου

ιακωβ

και

And having sent

♦

Joseph

he called for

♦

his father

♦

Jacob,

and

πασαν

την

συγγενειαν

αυτου

εν

ψυχαις

εβδομηκοντα

πεντε

all

his kindred,

♦

♦

in

souls 3

seventy 1

five. 2

15

κατεβη

δε

ιακωβ

εις

αιγυπτον

και

ετελευτησεν

αυτος

και

And went down

♦

Jacob

into

Egypt

and

died,

he

and

οι		πατερες		ημων
our fathers,		♦		♦

16

και

μετετεθησαν

εις

συχεμ

και

ετεθησαν

εν

τω

μνηματι

ο

ωνησατο

and

were carried over

to

Sychem,

and

were placed

in

the

tomb

which

bought 2

αβρααμ

τιμης

αργυριου

παρα

των

υιων

εμμορ

του

συχεμ

Abraham 1

for a sum

of money

from

the

sons

of Emmor

♦

of Sychem.

17

καθως

δε

ηγγιζεν

ο

χρονος

της

επαγγελιας

ης

ωμοσεν

ο

θεος

τω

But as

♦

drew near

the

time

of the

promise

which

swore 2

♦

God 1

♦

αβρααμ

ηυξησεν

ο

λαος

και

επληθυνθη

εν

αιγυπτω

to Abraham,

increased 3

the 1

people 2

and

multiplied

in

Egypt,

18

αχρις

ου

ανεστη

βασιλευς

ετερος

ος

ουκ

ηδει

τον

ιωσηφ

until

♦

arose

king 2

another, 1

who

knew not

♦

♦

Joseph.

19

ουτος

κατασοφισαμενος

το

γενος

ημων

εκακωσεν

τους

He

having dealt subtilly with

our race,

♦

♦

ill-treated

our fathers,

πατερας

ημων

του

ποιειν

εκθετα

τα

βρεφη

αυτων

εις

το

♦

♦

♦

making

exposed 3

their 1 babes 2

♦

♦

that

♦

μη		ζωογονεισθαι
they might not live.		♦

20

εν

ω

καιρω

εγεννηθη

μωσης

και

ην

αστειος

τω

θεω

ος

In

which

time

was born

Moses,

and

was

beautiful

♦

to God;

who

ανετραφη

μηνας

τρεις

εν

τω

οικω

του

πατρος

αυτου

was brought up

months 2

three 1

in

the

house

of his father.

♦

♦

21

εκτεθεντα

δε

αυτον

ανειλετο

αυτον

η

θυγατηρ

φαραω

και

And being 2 exposed 3

♦

he, 1

took up

him

the

daughter

of Pharoah,

and

ανεθρεψατο		αυτον		εαυτη		εις		υιον
brought up		him		for herself		for		a son.

22

και

επαιδευθη

μωσης

παση

σοφια

αιγυπτιων

ην

δε

And

was 2 instructed 3

Moses 1

in all

[the] wisdom

of [the] Egyptians,

and he was

♦

δυνατος

εν

λογοις

και

εν

εργοις

mighty

in

words

and

in

deeds.

23

ως

δε

επληρουτο

αυτω

τεσσαρακονταετης

χρονος

ανεβη

επι

And when

♦

was fulfilled

to him

of 3 forty 4 years 5

a 1 period, 2

it came

into

την

καρδιαν

αυτου

επισκεψασθαι

τους

αδελφους

αυτου

τους

his heart

♦

♦

to look upon

his brethren

♦

♦

the

υιους		ισραηλ
sons		of Israel;

24

και

ιδων

τινα

αδικουμενον

ημυνατο

και

εποιησεν

and

having seen

a certain one

being wronged,

he defended [him]

and

avenged

εκδικησιν

τω

καταπονουμενω

παταξας

τον

αιγυπτιον

♦

him

being oppressed,

having smitten

the

Egyptian.

25

ενομιζεν

δε

συνιεναι

τους

αδελφους

αυτου

οτι

ο

θεος

For he thought

♦

would 3 understand 4

his 1 brethren 2

♦

♦

that

♦

God

δια

χειρος

αυτου

διδωσιν

αυτοις

σωτηριαν

οι

δε

ου

by

hand 2

his 1

is giving

them

salvation.

But they

♦

understood not.

συνηκαν
♦

26

τη

τε

επιουση

ημερα

ωφθη

αυτοις

μαχομενοις

και

And on the

♦

following

day

he appeared

to those who

were contending,

and

συνηλασεν

αυτους

εις

ειρηνην

ειπων

ανδρες

αδελφοι

εστε

υμεις

ινα

urged

them

to

peace,

saying,

Men

brethren 3

are 2

ye, 1

why

τι		αδικειτε
wrong ye		one another?

27

ο

δε

αδικων

τον

πλησιον

απωσατο

αυτον

ειπων

τις

But he who

♦

was wronging [his]

♦

neighbour

thurst away

him,

saying,

Who

σε

κατεστησεν

αρχοντα

και

δικαστην

εφ

ημας

thee 2

appointed 1

ruler

and

judge

over

us?

28

μη

ανελειν

με

συ

θελεις

ον

τροπον

ανειλες

χθες

♦

To put to death

me

thou 2

wishest, 1

in the way

♦

thou puttest to death

yesterday

τον		αιγυπτιον
the		Egyptian?

29

εφυγεν

δε

μωσης

εν

τω

λογω

τουτω

και

εγενετο

παροικος

εν

And fled 2

♦

Moses 1

at

this saying,

♦

♦

and

became

a sojourner

in

γη

μαδιαμ

ου

εγεννησεν

υιους

δυο

[the] land

of Madiam,

where

he begat

sons 2

two. 1

30

και

πληρωθεντων

ετων

τεσσαρακοντα

ωφθη

αυτω

εν

τη

ερημω

του

And

being 3 fulfilled 4

years 2

forty 1

appeared

to him

in

the

desert

of the

ορους

σινα

αγγελος

κυριου

εν

φλογι

πυρος

βατου

Mount

Sina

an angel

of [the] Lord

in

a flame

of fire

of a bush.

31

ο

δε

μωσης

ιδων

εθαυμασεν

το

οραμα

προσερχομενου

δε

And Moses

♦

♦

seeing [it]

wondered at

the

vision;

and coming 2 near 3

♦

αυτου

κατανοησαι

εγενετο

φωνη

κυριου

προς

αυτον

he 1

to consider [it],

there was

a voice

of [the] Lord

to

him,

32

εγω

ο

θεος

των

πατερων

σου

ο

θεος

αβρααμ

και

ο

θεος

I [am]

the

God

of thy fathers,

♦

♦

the

God

of Abraham

and

the

God

ισαακ

και

ο

θεος

ιακωβ

εντρομος

δε

γενομενος

μωσης

ουκ

of Isaac

and

the

God

of Jacob.

And trembling 4

♦

having 2 become 3

Moses 1

he durst not

ετολμα		κατανοησαι
♦		consider [it].

33

ειπεν

δε

αυτω

ο

κυριος

λυσον

το

υποδημα

των

ποδων

σου

ο

And said 3

♦

to 4 him 5

the 1

Lord. 2

Loose

the

sandal

♦

of feet 2

thy, 1

for the

γαρ

τοπος

εν

ω

εστηκας

γη

αγια

εστιν

♦

place

on

which

thou standest,

ground 3

holy 2

is. 1

34

ιδων

ειδον

την

κακωσιν

του

λαου

μου

του

εν

αιγυπτω

και

του

Seeing,

I saw

the

ill-treatment

of my people

♦

♦

♦

in

Egypt,

and

♦

στεναγμου

αυτων

ηκουσα

και

κατεβην

εξελεσθαι

αυτους

και

νυν

δευρο

their groaning

♦

heard,

and

came down

to take out 2

them; 1

and

now

come,

αποστελω		σε		εις		αιγυπτον
I will send		thee		to		Egypt.

35

τουτον

τον

μωυσην

ον

ηρνησαντο

ειποντες

τις

σε

κατεστησεν

This

♦

Moses,

whom

they refused,

saying,

Who

thee 2

appointed 1

αρχοντα

και

δικαστην

τουτον

ο

θεος

αρχοντα

και

λυτρωτην

ruler

and

judge?

him

♦

God [as] 2

ruler 3

and 4

redeemer 5

απεστειλεν

εν

χειρι

αγγελου

του

οφθεντος

αυτω

εν

τη

βατω

sent 1

by

[the] hand

of [the] angel

who

appeared

to him

in

the

bush.

36

ουτος

εξηγαγεν

αυτους

ποιησας

τερατα

και

σημεια

εν

γη

This one

led out

them,

having wrought

wonders

and

signs

in [the]

land

αιγυπτου

και

εν

ερυθρα

θαλασση

και

εν

τη

ερημω

ετη

τεσσαρακοντα

of Egypt

and

in

[the] Red

Sea,

and

in

the

wilderness

years 2

forty. 1

37

ουτος

εστιν

ο

μωυσης

ο

ειπων

τοις

υιοις

ισραηλ

προφητην

υμιν

This

is

the

Moses

who

said

to the

sons

of Israel,

A prophet

to you

αναστησει

κυριος

ο

θεος

υμων

εκ

των

αδελφων

υμων

ως

εμε

will 5 raise 6 up 7

[the] 1 Lord 2

♦

God 4

your 3

from among

♦

brethren 2

your 1

like

me,

αυτου		ακουσεσθε
him		ye shall hear.

38

ουτος

εστιν

ο

γενομενος

εν

τη

εκκλησια

εν

τη

ερημω

μετα

του

This

is

he who

was

in

the

assembly

in

the

wilderness

with

the

αγγελου

του

λαλουντος

αυτω

εν

τω

ορει

σινα

και

των

πατερων

angel

who

spoke

to him

in

the

mount

Sina,

and

with our fathers;

♦

ημων

ος

εδεξατο

λογια

ζωντα

δουναι

ημιν

♦

who

received

oracles 2

living 1

to give

to us:

39

ω

ουκ

ηθελησαν

υπηκοοι

γενεσθαι

οι

πατερες

ημων

to whom

would 3 not 4

♦

subject 6

be 5

our 1 fathers, 2

♦

our

αλλ

απωσαντο

και

εστραφησαν

ταις

καρδιαις

αυτων

εις

but

thrust [him] away,

and

turned back

their hearts

♦

♦

to

αιγυπτον
Egypt,

40

ειποντες

τω

ααρων

ποιησον

ημιν

θεους

οι

προπορευσονται

ημων

ο

saying

♦

to Aaron,

Make

us

gods

who

shall go before

us;

♦

γαρ

μωσης

ουτος

ος

εξηγαγεν

ημας

εκ

γης

αιγυπτου

ουκ

for

Moses 2

that 1

who

brought out 2

us 1

from

[the] land

of Egypt,

we know not

οιδαμεν		τι		γεγονεν		αυτω
♦		what		has happened		to him.

41

και

εμοσχοποιησαν

εν

ταις

ημεραις

εκειναις

και

ανηγαγον

θυσιαν

And

they made a calf

in

those days,

♦

♦

and

offered

sacrifice

τω

ειδωλω

και

ευφραινοντο

εν

τοις

εργοις

των

χειρων

αυτων

to the

idol,

and

rejoiced

in

the

works

of their hands.

♦

♦

42

εστρεψεν

δε

ο

θεος

και

παρεδωκεν

αυτους

λατρευειν

τη

στρατια

Turned 3

but 1

♦

God 2

and

delivered up

them

to serve

the

host

του

ουρανου

καθως

γεγραπται

εν

βιβλω

των

προφητων

μη

of the

heaven;

as

it has been written

in [the]

book

of the

prophets,

♦

σφαγια

και

θυσιας

προσηνεγκατε

μοι

ετη

τεσσαρακοντα

εν

τη

Slain 4 beasts 5

and 6

sacrifices 7

did 1 ye 2 offer 3

to me

years 2

forty 1

in

the

ερημω		οικος		ισραηλ
wilderness,		O house		of Israel?

43

και

ανελαβετε

την

σκηνην

του

μολοχ

και

το

αστρον

του

θεου

And

ye took up

the

tabernacle

♦

of Moloch,

and

the

star

of your god

♦

υμων

ρεμφαν

τους

τυπους

ους

εποιησατε

προσκυνειν

αυτοις

και

♦

Remphan,

the

models

which

ye made

to worship

them;

and

μετοικιω		υμας		επεκεινα		βαβυλωνος
I will remove		you		beyond		Babylon.

44

η

σκηνη

του

μαρτυριου

ην

εν

τοις

πατρασιν

ημων

εν

τη

The

tabernacle

of the

testimony

was

among

our fathers

♦

♦

in

the

ερημω

καθως

διεταξατο

ο

λαλων

τω

μωση

ποιησαι

αυτην

wilderness,

as

commanded

he who

spoke

♦

to Moses,

to make

it

κατα		τον		τυπον		ον		εωρακει
according to		the		model		which		he had seen;

45

ην

και

εισηγαγον

διαδεξαμενοι

οι

πατερες

which

also

brought 7 in 8

having 3 received 4 by 5 succession 6

our 1 fathers 2

♦

ημων

μετα

ιησου

εν

τη

κατασχεσει

των

εθνων

ων

εξωσεν

ο

θεος

♦

with

Joshua

in

the

taking possession

of the

nations,

whom

drove out

♦

God

απο

προσωπου

των

πατερων

ημων

εως

των

ημερων

δαβιδ

from [the]

face

of our fathers,

♦

♦

until

the

days

of David;

46

ος

ευρεν

χαριν

ενωπιον

του

θεου

και

ητησατο

ευρειν

σκηνωμα

τω

who

found

favour

before

♦

God,

and

asked

to find

a tabernacle

for the

θεω		ιακωβ
God		of Jacob;

47

σολομων

δε

ωκοδομησεν

αυτω

οικον

but Solomon

♦

built

him

a house.

48

αλλ

ουχ

ο

υψιστος

εν

χειροποιητοις

ναοις

κατοικει

καθως

ο

But

not 4

the 1

Most 2 High 3

in

hand-made

temples

dwells;

as

the

προφητης		λεγει
prophet		says,