ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ
Acts of the Apostles
| 1 | ησαν | δε | τινες | εν | αντιοχεια | κατα | την | ουσαν | εκκλησιαν | ||||||||||
| Now there were | ♦ | certain | in | Antioch | in | the | which 2 was 3 [there] 4 | assembly 1 |
| προφηται | και | διδασκαλοι | ο | τε | βαρναβας | και | συμεων | ο | |||||||||
| prophets | and | teachers, | both Barnabas | ♦ | ♦ | and | Simeon | who |
| καλουμενος | νιγερ | και | λουκιος | ο | κυρηναιος | μαναην | τε | ηρωδου | του | ||||||||||
| was called | Niger, | and | Lucius | the | Cyrenian, | and Manaen. | ♦ | of Herod | the |
| τετραρχου | συντροφος | και | σαυλος | |||||
| tetrarch | a foster-brother, | and | Saul. |
| 2 | λειτουργουντων | δε | αυτων | τω | κυριω | και | νηστευοντων | ειπεν | το | ||||||||||
| As 2 were 4 ministering 5 | and 1 | they 3 | to the | Lord | and | fasting, | said 5 | the 1 |
| πνευμα | το | αγιον | αφορισατε | δη | μοι | τον | τε | βαρναβαν | και | τον | |||||||||||
| Spirit 2 | the 3 | Holy, 4 | Separate | indeed | to me | both Barnabas | ♦ | ♦ | and | ♦ |
| σαυλον | εις | το | εργον | ο | προσκεκλημαι | αυτους | ||||||||
| Saul | for | the | work | to which | I have called | them. |
| 3 | τοτε | νηστευσαντες | και | προσευξαμενοι | και | επιθεντες | τας | χειρας | αυτοις | ||||||||||
| Then | having fasted | and | prayed, | and | having laid | the | hands | on them, |
| απελυσαν | ||
| they let [them] go. |
| 4 | ουτοι | μεν | ουν | εκπεμφθεντες | υπο | του | πνευματος | του | αγιου | ||||||||||
| They | indeed | therefore | having been sent forth | by | the | Spirit | the | Holy, |
| κατηλθον | εις | την | σελευκειαν | εκειθεν | τε | απεπλευσαν | εις | την | κυπρον | |||||||||||
| went down | to | ♦ | Seleucia, | and thence | ♦ | sailed away | to | ♦ | Cyprus. |
| 5 | και | γενομενοι | εν | σαλαμινι | κατηγγελλον | τον | λογον | του | θεου | εν | ταις | ||||||||||||
| And | having come | into | Salamis | they announced | the | word | ♦ | of God | in | the |
| συναγωγαις | των | ιουδαιων | ειχον | δε | και | ιωαννην | υπηρετην | |||||||||
| synagogues | of the | Jews. | And they had | ♦ | also | John [as] | an attendant. |
| 6 | διελθοντες | δε | την | νησον | αχρι | παφου | ευρον | τινα | μαγον | |||||||||
| And having passed through | ♦ | the | island | as far as | Paphos | they found | a certain | magician, |
| ψευδοπροφητην | ιουδαιον | ω | ονομα | βαριησους | |||||||
| a false prophet | a Jew, | whose | name | [was] Barjesus, |
| 7 | ος | ην | συν | τω | ανθυπατω | σεργιω | παυλω | ανδρι | συνετω | ουτος | |||||||||||
| who | was | with | the | procounsul | Sergius | Paulus, | man 3 | an 1 intelligent. 2 | He |
| προσκαλεσαμενος | βαρναβαν | και | σαυλον | επεζητησεν | ακουσαι | τον | λογον | |||||||
| having called to [him] | Barnabas | and | Saul | desired | to hear | the | word |
| του | θεου | ||||
| ♦ | of God. |
| 8 | ανθιστατο | δε | αυτοις | ελυμας | ο | μαγος | ουτως | γαρ | μεθερμηνευεται | ||||||||||
| But there withstood | ♦ | them | Elymas | the | magician, | (for so | ♦ | is interpreted |
| το | ονομα | αυτου | ζητων | διαστρεψαι | τον | ανθυπατον | απο | της | πιστεως | |||||||||||
| ♦ | name 2 | his), 1 | seeking | to pervert | the | procounsul | from | the | faith. |
| 9 | σαυλος | δε | ο | και | παυλος | πλησθεις | πνευματος | αγιου | και | ||||||||||
| But Saul, | ♦ | who | also [is] | Paul, | being filled | with [the] Spirit 2 | Holy, 1 | also |
| ατενισας | εις | αυτον | ||||
| having looked steadfastly | upon | him |
| 10 | ειπεν | ω | πληρης | παντος | δολου | και | πασης | ραδιουργιας | υιε | διαβολου | |||||||||||
| said, | O | full | of all | guile | and | all | craft, | son | of [the] devil, |
| εχθρε | πασης | δικαιοσυνης | ου | παυση | διαστρεφων | τας | οδους | ||||||||
| enemy | of all | righteousness, | wilt thou not cease | ♦ | perverting | the | ways 2 |
| κυριου | τας | ευθειας | ||||
| of 3 [the] 4 Lord 5 | ♦ | straight? 1 |
| 11 | και | νυν | ιδου | χειρ | του | κυριου | επι | σε | και | εση | τυφλος | μη | |||||||||||||
| And | now | low, | [the] hand | of the | Lord | [is] upon | thee, | and | thou shalt be | blind, | not |
| βλεπων | τον | ηλιον | αχρι | καιρου | παραχρημα | δε | επεπεσεν | επ | αυτον | ||||||||||
| seeing | the | sun | for | a season. | And immediately | ♦ | fell | upon | him |
| αχλυς | και | σκοτος | και | περιαγων | εζητει | χειραγωγους | ||||||||
| a mist | and | darkness, | and | going about | he sought | some to lead [him] by the hand. |
| 12 | τοτε | ιδων | ο | ανθυπατος | το | γεγονος | επιστευσεν | ||||||||
| Then | having 3 seen 4 | the 1 | procounsul 2 | what | had happened | believed, |
| εκπλησσομενος | επι | τη | διδαχη | του | κυριου | |||||||
| being astonished | at | the | teaching | of the | Lord. |
| 13 | αναχθεντες | δε | απο | της | παφου | οι | περι | τον | παυλον | ||||||||||
| And having sailed from | ♦ | ♦ | ♦ | Paphos | [with] 2 those 3 | about 4 [him] 5 | ♦ | Paul 1 |
| ηλθον | εις | περγην | της | παμφυλιας | ιωαννης | δε | αποχωρησας | απ | αυτων | ||||||||||
| came | to | Perga | ♦ | of Pamphylia; | and John | ♦ | having departed | from | them |
| υπεστρεψεν | εις | ιεροσολυμα | ||||
| returned | to | Jerusalem. |
| 14 | αυτοι | δε | διελθοντες | απο | της | περγης | παρεγενοντο | εις | |||||||||
| They 2 | but, 1 | having passed through | from | ♦ | Perga, | came | to |
| αντιοχειαν | της | πισιδιας | και | εισελθοντες | εις | την | συναγωγην | τη | ημερα | ||||||||||
| Antioch | ♦ | of Pisidia, | and | having gone | into | the | synagogue | on the | day 2 |
| των | σαββατων | εκαθισαν | ||||
| ♦ | sabbath 1 | they sat down. |
| 15 | μετα | δε | την | αναγνωσιν | του | νομου | και | των | προφητων | απεστειλαν | |||||||||||
| And after | ♦ | the | reading | of the | law | and | of the | prophets | sent 6 |
| οι | αρχισυναγωγοι | προς | αυτους | λεγοντες | ανδρες | αδελφοι | ει | εστιν | |||||||||
| the 1 | rulers 2 of 3 the 4 synagogue 5 | to | them, | saying, | Men | brethren, | if | there is |
| λογος | εν | υμιν | παρακλησεως | προς | τον | λαον | λεγετε | |||||||||
| a word | among | you | of exhortaion | to | the | people, | speak. |
| 16 | αναστας | δε | παυλος | και | κατασεισας | τη | χειρι | ειπεν | ανδρες | ||||||||||
| And having 2 risen 3 up 4 | ♦ | Paul, 1 | and | making a sign | with the | hand, | said, | Men |
| ισραηλιται | και | οι | φοβουμενοι | τον | θεον | ακουσατε | ||||||||
| Israelites, | and | those | fearing | ♦ | God, | hearken. |
| 17 | ο | θεος | του | λαου | τουτου | ισραηλ | εξελεξατο | τους | πατερας | ||||||||||
| The | God | of this people | ♦ | ♦ | Israel | chose | ♦ | fathers 2 |
| ημων | και | τον | λαον | υψωσεν | εν | τη | παροικια | εν | γη | αιγυπτω | και | μετα | ||||||||||||
| our, 1 | and | the 2 | people 3 | exalted 1 | in | the | sojourning | in | [the] land | of Egypt, | and | with |
| βραχιονος | υψηλου | εξηγαγεν | αυτους | εξ | αυτης | ||||||||
| arm 3 | a 1 high 2 | brought | them | out of | it, |
| 18 | και | ως | τεσσαρακονταετη | χρονον | ετροποφορησεν | αυτους | εν | τη | |||||||||
| and | about | forty 3 years 4 | [the] 1 time 2 | he bore manners 2 | their 1 | in | the |
| ερημω | ||
| desert. |
| 19 | και | καθελων | εθνη | επτα | εν | γη | χανααν | κατεκληροδοτησεν | |||||||||
| And | having destroyed | nations 2 | seven 1 | in | [the] land | of Canaan, | he gave by lot |
| αυτοις | την | γην | αυτων | |||||
| to them | their land. | ♦ | ♦ |
| 20 | και | μετα | ταυτα | ως | ετεσιν | τετρακοσιοις | και | πεντηκοντα | εδωκεν | ||||||||||
| And | after | these things | about | years 5 | four 1 hundred 2 | and 3 | fifty 4 | he gave |
| κριτας | εως | σαμουηλ | του | προφητου | ||||||
| judges | until | Samuel | the | prophet. |
| 21 | κακειθεν | ητησαντο | βασιλεα | και | εδωκεν | αυτοις | ο | θεος | τον | σαουλ | |||||||||||
| And then | they asked for | a king, | and | gave 2 | to 3 them 4 | ♦ | God 1 | ♦ | Saul |
| υιον | κις | ανδρα | εκ | φυλης | βενιαμιν | ετη | τεσσαρακοντα | |||||||||
| son | of Cis, | a man | of [the] | tribe | of Benjamin, | years 2 | forty. 1 |
| 22 | και | μεταστησας | αυτον | ηγειρεν | αυτοις | τον | δαβιδ | εις | βασιλεα | ω | |||||||||||
| And | having removed | him | he raised up | to them | ♦ | David | for | king, | to whom |
| και | ειπεν | μαρτυρησας | ευρον | δαβιδ | τον | του | ιεσσαι | ανδρα | |||||||||
| also | he 4 said 5 | having 1 borne 2 witness, 3 | I found | David | the [son] | ♦ | of Jesse, | a man |
| κατα | την | καρδιαν | μου | ος | ποιησει | παντα | τα | θεληματα | μου | |||||||||||
| according to | ♦ | heart 2 | my, 1 | who | will do | all | my will. | ♦ | ♦ |
| 23 | τουτου | ο | θεος | απο | του | σπερματος | κατ | επαγγελιαν | ηγειρεν | ||||||||||
| Of 4 this 5 [man], 6 | ♦ | God 7 | of 1 | the 2 | seed 3 | according to | promise | raised up |
| τω | ισραηλ | σωτηρα | ιησουν | |||||
| ♦ | to Israel | a Saviour | Jesus, |
| 24 | προκηρυξαντος | ιωαννου | προ | προσωπου | της | εισοδου | ||||||
| having 2 before 3 proclaimed 4 | John 1 | before [the] | face | of his entrance | ♦ |
| αυτου | βαπτισμα | μετανοιας | παντι | τω | λαω | ισραηλ | |||||||||
| ♦ | a baptism | of repentance | to all | the | people | of Israel. |
| 25 | ως | δε | επληρου | ο | ιωαννης | τον | δρομον | ελεγεν | τινα | με | |||||||||||
| And as | ♦ | was 2 fulfilling 3 | ♦ | John [his] 1 | ♦ | course, | he said, | Whom | me |
| υπονοειτε | ειναι | ουκ | ειμι | εγω | αλλ | ιδου | ερχεται | μετ | εμε | ου | ουκ | ||||||||||||
| do ye suppose | to be? | Not 3 | am 2 | I [he], 1 | but | lo, | he comes | after | me, | of whom | I am not |
| ειμι | αξιος | το | υποδημα | των | ποδων | λυσαι | ||||||||
| ♦ | worthy | the | sandal | of the | feet | to loose. |
| 26 | ανδρες | αδελφοι | υιοι | γενους | αβρααμ | και | οι | εν | υμιν | ||||||||||
| Men | brethren, | sons | of [the] race | of Abraham, | and | those | among | you |
| φοβουμενοι | τον | θεον | υμιν | ο | λογος | της | σωτηριας | ταυτης | |||||||||
| fearing | ♦ | God, | to you | the | word | of this salvation | ♦ | ♦ |
| απεσταλη | ||
| was sent: |
| 27 | οι | γαρ | κατοικουντες | εν | ιερουσαλημ | και | οι | αρχοντες | αυτων | |||||||||
| for those | ♦ | dwelling | in | Jerusalem | and | their rulers, | ♦ | ♦ |
| τουτον | αγνοησαντες | και | τας | φωνας | των | προφητων | τας | κατα | παν | |||||||||||
| him | not having known | and | the | voices | of the | prophets | who | on | every |
| σαββατον | αναγινωσκομενας | κριναντες | επληρωσαν | |||||
| sabbath | are read, | having 3 judged 4 [him] 5 | they 1 fulfilled. 2 |
| 28 | και | μηδεμιαν | αιτιαν | θανατου | ευροντες | ητησαντο | πιλατον | ||||||||
| And | no one | cause | of death | having found | they begged | Pilate |
| αναιρεθηναι | αυτον | |||
| to put to 2 death 3 | him. 1 |
| 29 | ως | δε | ετελεσαν | απαντα | τα | περι | αυτου | γεγραμμενα | |||||||||
| And when | ♦ | they finished | all things | that | concerning | him | had been written, |
| καθελοντες | απο | του | ξυλου | εθηκαν | εις | μνημειον | ||||||||
| having taken [him] down | from | the | tree, | they put [him] | in | a tomb; |
| 30 | ο | δε | θεος | ηγειρεν | αυτον | εκ | νεκρων | |||||||||
| But God | ♦ | ♦ | raised | him | from among [the] | dead, |
| 31 | ος | ωφθη | επι | ημερας | πλειους | τοις | συναναβασιν | αυτω | απο | της | |||||||||||
| who | appeared | for | days 2 | many 1 | to those who | came up with | him | from | ♦ |
| γαλιλαιας | εις | ιερουσαλημ | οιτινες | εισιν | μαρτυρες | αυτου | προς | τον | λαον | |||||||||||
| Galilee | to | Jerusalem, | who | are | witnesses 2 | his 1 | to | the | people. |
| 32 | και | ημεις | υμας | ευαγγελιζομεθα | την | προς | τους | πατερας | |||||||||
| And | we | to you | announce the glad tidings-- | the, | to 3 | the 4 | fathers 5 |
| επαγγελιαν | γενομενην | οτι | ταυτην | ο | θεος | εκπεπληρωκεν | τοις | τεκνοις | |||||||||
| promise 1 | made, 2 | that | this | ♦ | God | has fulfilled | ♦ | children 4 |
| αυτων | ημιν | αναστησας | ιησουν | |||||
| their 3 | to 1 us, 2 | having raised up | Jesus; |
| 33 | ως | και | εν | τω | ψαλμω | τω | δευτερω | γεγραπται | υιος | μου | ει | συ | |||||||||||||
| as | also | in | the | psalm 2 | ♦ | second 1 | it has been written, | Son | my | thou art, | ♦ |
| εγω | σημερον | γεγεννηκα | σε | |||||
| I | to-day | have begotten | thee. |
| 34 | οτι | δε | ανεστησεν | αυτον | εκ | νεκρων | μηκετι | μελλοντα | |||||||||
| And that | ♦ | he raised | him | from among | [the] dead, | no more | to be about |
| υποστρεφειν | εις | διαφθοραν | ουτως | ειρηκεν | οτι | δωσω | υμιν | τα | οσια | ||||||||||
| to return | to | corruption, | thus | he spoke: | ♦ | I will give | to you | the | mercies 2 |
| δαβιδ | τα | πιστα | ||||
| of 3 David 4 | ♦ | faithful. 1 |
| 35 | διο | και | εν | ετερω | λεγει | ου | δωσεις | τον | οσιον | ||||||||||
| Wherefore | also | in | another | he says, | Thou wilt not suffer | ♦ | thy Holy One | ♦ |
| σου | ιδειν | διαφθοραν | ||||
| ♦ | to see | corruption. |
| 36 | δαβιδ | μεν | γαρ | ιδια | γενεα | υπηρετησας | τη | του | θεου | βουλη | ||||||||||
| David 2 | indeed 3 | for 1 | to his own | generation | having ministered | by the | ♦ | of 2 God 3 | counsel 1 |
| εκοιμηθη | και | προσετεθη | προς | τους | πατερας | αυτου | και | ειδεν | ||||||||||
| fell asleep, | and | was added | to | his fathers, | ♦ | ♦ | and | saw |
| διαφθοραν | ||
| corruption. |
| 37 | ον | δε | ο | θεος | ηγειρεν | ουκ | ειδεν | διαφθοραν | ||||||||||
| But he whom | ♦ | ♦ | God | raised up | did not see | ♦ | corruption. |
| 38 | γνωστον | ουν | εστω | υμιν | ανδρες | αδελφοι | οτι | δια | τουτου | υμιν | |||||||||||
| Known 4 | therefore 3 | be 1 it 2 | to you, | men | brethren, | that | through | this one | to you |
| αφεσις | αμαρτιων | καταγγελλεται | ||||
| remission | of sins | is announced, |
| 39 | και | απο | παντων | ων | ουκ | ηδυνηθητε | εν | τω | νομω | μωσεως | |||||||||||
| and | from | all things | from which | ye could not | ♦ | in | the | law | of Moses |
| δικαιωθηναι | εν | τουτω | πας | ο | πιστευων | δικαιουται | ||||||||
| be justified, | in | him | everyone | that | believes | is justified. |
| 40 | βλεπετε | ουν | μη | επελθη | εφ | υμας | το | ειρημενον | |||||||||
| Take heed | therefore | that it may not come | ♦ | upon | you | that which | has been said |
| εν | τοις | προφηταις | ||||
| in | the | prophets, |
| 41 | ιδετε | οι | καταφρονηται | και | θαυμασατε | και | αφανισθητε | οτι | |||||||||
| Behold, | ye despisers, | ♦ | and | wonder | and | perish; | for |
| εργον | εγω | εργαζομαι | εν | ταις | ημεραις | υμων | εργον | ω | ου | μη | |||||||||||
| a work | I | work | in | ♦ | days 2 | your, 1 | a work | which | in no wise | ♦ |
| πιστευσητε | εαν | τις | εκδιηγηται | υμιν | ||||||
| ye would believe | if | one | should declare it | to you. |
| 42 | εξιοντων | δε | εκ | της | συναγωγης | των | ιουδαιων | παρεκαλουν | |||||||||
| But having 3 departed 4 | ♦ | from 5 | the 6 | synagogue 7 | the 1 | Jews, 2 | besought 10 |
| τα | εθνη | εις | το | μεταξυ | σαββατον | λαληθηναι | αυτοις | τα | |||||||||
| the 8 | Gentiles 9 | on | the | next | sabbath | to 3 be 4 spoken 5 | to 6 them 7 | these 1 words. 2 |
| ρηματα | ταυτα | |||
| ♦ | ♦ |
| 43 | λυθεισης | δε | της | συναγωγης | ηκολουθησαν | πολλοι | των | ||||||||
| And having 3 broke 4 up 5 | ♦ | the 1 | synagogue, 2 | followed 15 | many 6 | of 7 the 8 |
| ιουδαιων | και | των | σεβομενων | προσηλυτων | τω | παυλω | και | τω | |||||||||
| Jews 9 | and 10 | of 11 the 12 | worshipping 13 | proselytes 14 | ♦ | Paul | and | ♦ |
| βαρναβα | οιτινες | προσλαλουντες | αυτοις | επειθον | αυτους | επιμενειν | τη | ||||||||
| Barnabas, | who | speaking | to them | persuaded | them | to continue | in the |
| χαριτι | του | θεου | ||||
| grace | ♦ | of God. |
| 44 | τω | δε | ερχομενω | σαββατω | σχεδον | πασα | η | πολις | |||||||||
| And on the | ♦ | coming | sabbath | almost | all | the | city |
| συνηχθη | ακουσαι | τον | λογον | του | θεου | |||||||
| was gathered together | to hear | the | word | ♦ | of God. |
| 45 | ιδοντες | δε | οι | ιουδαιοι | τους | οχλους | επλησθησαν | ζηλου | και | ||||||||||
| But having 3 seen 4 | ♦ | the 1 | Jews 2 | the | crowds, | were filled | with envy, | and |
| αντελεγον | τοις | υπο | του | παυλου | λεγομενοις | αντιλεγοντες | και | ||||||||
| contradicted | the things | by 2 | ♦ | Paul 3 | spoken, 1 | contradicting | and |
| βλασφημουντες | ||
| blaspheming. |
| 46 | παρρησιασαμενοι | δε | ο | παυλος | και | ο | βαρναβας | ειπον | υμιν | ην | |||||||||||
| But speaking 4 boldly 5 | ♦ | ♦ | Paul 1 | and 2 | ♦ | Barnabas 3 | said, | To you | was |
| αναγκαιον | πρωτον | λαληθηναι | τον | λογον | του | θεου | επειδη | δε | |||||||||
| necessary | first | to be spoken | the | word | ♦ | of God; | but since | ♦ |
| απωθεισθε | αυτον | και | ουκ | αξιους | κρινετε | εαυτους | της | αιωνιου | ζωης | ιδου | ||||||||||
| ye thrust away | it, | and | not | worthy | ye judge | yourselves | ♦ | of eternal | life, | lo, |
| στρεφομεθα | εις | τα | εθνη | ||||||
| we turn | to | the | Gentiles; |
| 47 | ουτως | γαρ | εντεταλται | ημιν | ο | κυριος | τεθεικα | σε | εις | φως | |||||||||||
| for thus | ♦ | has enjoined | us | the | Lord, | I have set | thee | for | a light |
| εθνων | του | ειναι | σε | εις | σωτηριαν | εως | εσχατου | της | γης | |||||||||
| of [the] Gentiles, | that thou be | ♦ | ♦ | for | salvation | to | [the] uttermost part | of the | earth. |
| 48 | ακουοντα | δε | τα | εθνη | εχαιρον | και | εδοξαζον | τον | λογον | του | κυριου | ||||||||||||
| And hearing [it] | ♦ | the | Gentiles | rejoiced, | and | glorified | the | word | of the | Lord, |
| και | επιστευσαν | οσοι | ησαν | τεταγμενοι | εις | ζωην | αιωνιον | |||||||||
| and | believed | as many as | were | appointed | to | life | eternal. |
| 49 | διεφερετο | δε | ο | λογος | του | κυριου | δι | ολης | της | χωρας | ||||||||||||
| And was carried | ♦ | the | word | of the | Lord | through | whole 2 | the 1 | country. |
| 50 | οι | δε | ιουδαιοι | παρωτρυναν | τας | σεβομενας | γυναικας | και | τας | ||||||||||
| But the | ♦ | Jews | excited | the | worshipping | women 3 | and 1 | ♦ |
| ευσχημονας | και | τους | πρωτους | της | πολεως | και | επηγειραν | διωγμον | |||||||||
| honourable 2 | and | the | principal men | of the | city, | and | stirred up | a persecution |
| επι | τον | παυλον | και | τον | βαρναβαν | και | εξεβαλον | αυτους | απο | των | |||||||||||
| against | ♦ | Paul | and | ♦ | Barnabas, | and | cast out | them | from | their borders, |
| οριων | αυτων | |||
| ♦ | ♦ |
| 51 | οι | δε | εκτιναξαμενοι | τον | κονιορτον | των | ποδων | αυτων | επ | ||||||||||
| But they | ♦ | having shaken off | the | dust | of their feet | ♦ | ♦ | against |
| αυτους | ηλθον | εις | ικονιον | |||||
| them, | came | to | Iconium. |
| 52 | οι | δε | μαθηται | επληρουντο | χαρας | και | πνευματος | αγιου | ||||||||||
| And the | ♦ | disciples | were filled | with joy | and [the] | Spirit 2 | Holy. 1 |