ΤΟ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΑΓΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ

Gospel of Luke

CHAPTER 6

1

εγενετο

δε

εν

σαββατω

δευτεροπρωτω

διαπορευεσθαι

αυτον

And it came to pass

♦

on

sabbath 4

[the] 1 second 2 first 3

passed 6 along 7

he 5

δια

των

σποριμων

και

ετιλλον

οι

μαθηται

αυτου

τους

σταχυας

through

of the

corn fields;

and

were 3 plucking 4

♦

his 1 disciples 2

♦

the

ears,

και		ησθιον		ψωχοντες		ταις		χερσιν
and		were eating,		rubbing [them]		in the		hands.

2

τινες

δε

των

φαρισαιων

ειπον

αυτοις

τι

ποιειτε

ο

ουκ

But some

♦

of the

Pharisees

said

to them,

Why

do ye

that which

it is not lawful

εξεστιν		ποιειν		εν		τοις		σαββασιν
♦		to do		on		the		sabbaths?

3

και

αποκριθεις

προς

αυτους

ειπεν

ο

ιησους

ουδε

τουτο

ανεγνωτε

And

answering

to

them

said 2

♦

Jesus, 1

Not even

this

did ye read,

ο

εποιησεν

δαβιδ

οποτε

επεινασεν

αυτος

και

οι

μετ

αυτου

that which

did 2

David, 1

when

he hungered,

himself

and

those who

with

him

οντες
were?

4

ως

εισηλθεν

εις

τον

οικον

του

θεου

και

τους

αρτους

της

προθεσεως

how

he entered

into

the

house

♦

of God,

and

the

loaves

of the

presence

ελαβεν

και

εφαγεν

και

εδωκεν

και

τοις

μετ

αυτου

ους

ουκ

took,

and

ate,

and

gave

also

to those

with

him,

which

it is not lawful

εξεστιν

φαγειν

ει

μη

μονους

τους

ιερεις

♦

to eat

except

♦

only 3

the 1

priests? 2

5

και

ελεγεν

αυτοις

οτι

κυριος

εστιν

ο

υιος

του

ανθρωπου

και

του

And

he said

to them,

♦

Lord 6

is 5

the 1

Son 2

♦

of 3 man 4

also

of the

σαββατου
sabbath.

6

εγενετο

δε

και

εν

ετερω

σαββατω

εισελθειν

αυτον

εις

την

And it came to pass

♦

also

on

another

sabbath

entered 2

he 1

into

the

συναγωγην

και

διδασκειν

και

ην

εκει

ανθρωπος

και

η

χειρ

synagogue

and

taught;

and

there was

there

a man,

and

his hand

♦

αυτου		η		δεξια		ην		ξηρα
♦		the		right		was		withered.

7

παρετηρουν

δε

αυτον

οι

γραμματεις

και

οι

φαρισαιοι

ει

εν

And were 6 watching 7

♦

him 8

the 1

scribes 2

and 3

the 4

Pharisees, 5

whether

on

τω

σαββατω

θεραπευσει

ινα

ευρωσιν

κατηγοριαν

αυτου

the

sabbath

he will heal,

that

they might find

an accusation against

him.

8

αυτος

δε

ηδει

τους

διαλογισμους

αυτων

και

ειπεν

τω

But he

♦

knew

their reasonings,

♦

♦

and

said

to the

ανθρωπω

τω

ξηραν

εχοντι

την

χειρα

εγειραι

και

στηθι

εις

το

μεσον

man

who

withered 3

had 1

the 2

hand,

Arise,

and

stand

in

the

midst.

ο		δε		αναστας		εστη
And he		♦		having risen up		stood.

9

ειπεν

ουν

ο

ιησους

προς

αυτους

επερωτησω

υμας

τι

εξεστιν

τοις

Said 3

then 1

♦

Jesus 2

to

them,

I will ask

you,

whether

it is lawful

on the

σαββασιν

αγαθοποιησαι

η

κακοποιησαι

ψυχην

σωσαι

η

απολεσαι

sabbaths

to do good

or

to do evil?

life 3

to 1 save 2

or

to destroy?

10

και

περιβλεψαμενος

παντας

αυτους

ειπεν

τω

ανθρωπω

εκτεινον

And

having looked around on

all

them

he said

to

man,

Stretch out

την

χειρα

σου

ο

δε

εποιησεν

ουτως

και

αποκατεσταθη

η

thy hand.

♦

♦

And he

♦

did

so,

and

was 3 restored 4

his 1 hand 2

χειρ

αυτου

υγιης

ως

η

αλλη

♦

♦

sound

as

the

other.

11

αυτοι

δε

επλησθησαν

ανοιας

και

διελαλουν

προς

αλληλους

But they

♦

were filled

with madness,

and

consulted

with

one another

τι		αν		ποιησειαν		τω		ιησου
[as to] what		♦		they should do		♦		to Jesus.

12

εγενετο

δε

εν

ταις

ημεραις

ταυταις

εξηλθεν

εις

το

ορος

And it came to pass

♦

in

those days

♦

♦

he went out

into

the

mountain

προσευξασθαι

και

ην

διανυκτερευων

εν

τη

προσευχη

του

θεου

to pray,

and

he was

spending the night

in

♦

prayer

♦

of God.

13

και

οτε

εγενετο

ημερα

προσεφωνησεν

τους

μαθητας

αυτου

και

And

when

it became

day

he called to [him]

♦

his disciples,

♦

and

εκλεξαμενος

απ

αυτων

δωδεκα

ους

και

αποστολους

ωνομασεν

chose out

from

them

twelve,

whom

also

apostles 3

he 1 named; 2

14

σιμωνα

ον

και

ωνομασεν

πετρον

και

ανδρεαν

τον

αδελφον

Simon

whom

also

he named

Peter

and

Andrew

his brother,

♦

αυτου

ιακωβον

και

ιωαννην

φιλιππον

και

βαρθολομαιον

♦

James

and

John,

Philip

and

Bartholomew,

15

ματθαιον

και

θωμαν

ιακωβον

τον

του

αλφαιου

και

σιμωνα

Matthew

and

Thomas,

James

the [son]

♦

of Alphaeus

and

Simon

τον		καλουμενον		ζηλωτην
who [was]		called		Zealot,

16

ιουδαν

ιακωβου

και

ιουδαν

ισκαριωτην

ος

και

εγενετο

Judas [brother]

of James,

and

Judas

Iscariote,

who

also

became

προδοτης
[the] betrayer.

17

και

καταβας

μετ

αυτων

εστη

επι

τοπου

πεδινου

και

οχλος

μαθητων

And

descending

with

them

he stood

on

a place 2

level, 1

and

a crowd

of disciples 2

αυτου

και

πληθος

πολυ

του

λαου

απο

πασης

της

ιουδαιας

και

his 1

and

a multitude 2

great 1

of the

people

from

all

♦

Judaea

and

ιερουσαλημ

και

της

παραλιου

τυρου

και

σιδωνος

οι

ηλθον

ακουσαι

Jerusalem

and

the

sea coast

of Tyre

and

Sidon,

who

came

to hear

αυτου

και

ιαθηναι

απο

των

νοσων

αυτων

him,

and

to be healed

of

their diseases,

♦

♦

18

και

οι

οχλουμενοι

υπο

πνευματων

ακαθαρτων

και

εθεραπευοντο

and

those

beset

by

spirits 2

unclean, 1

and

they were healed.

19

και

πας

ο

οχλος

εζητει

απτεσθαι

αυτου

οτι

δυναμις

παρ

αυτου

And

all

the

crowd

sought

to touch

him;

for

power

from

him

εξηρχετο		και		ιατο		παντας
went out		and		healed		all.

20

και

αυτος

επαρας

τους

οφθαλμους

αυτου

εις

τους

μαθητας

αυτου

And

he

lifting up

his eyes

♦

♦

upon

♦

disciples 2

his 1

ελεγεν

μακαριοι

οι

πτωχοι

οτι

υμετερα

εστιν

η

βασιλεια

του

θεου

said,

Blessed [are]

the

poor,

for

yours

is

the

kingdom

♦

of God.

21

μακαριοι

οι

πεινωντες

νυν

οτι

χορτασθησεσθε

μακαριοι

οι

Blessed

[ye] who

hunger

now,

for

you shall be filled.

Blessed

[ye] who

κλαιοντες		νυν		οτι		γελασετε
weep		now,		for		ye shall laugh.

22

μακαριοι

εστε

οταν

μισησωσιν

υμας

οι

ανθρωποι

και

οταν

Blessed

are ye

when

shall 2 hate 3

you 4

♦

men, 1

and

when

αφορισωσιν

υμας

και

ονειδισωσιν

και

εκβαλωσιν

το

ονομα

υμων

they shall cut off 2

you, 1

and

shall reproach [you],

and

cast out

♦

your name

♦

ως

πονηρον

ενεκα

του

υιου

του

ανθρωπου

as

wicked,

on account of

the

Son

♦

of man:

23

χαιρετε

εν

εκεινη

τη

ημερα

και

σκιρτησατε

ιδου

γαρ

ο

μισθος

υμων

rejoice

in

that

♦

day

and

leap for joy;

for lo,

♦

♦

your reward

♦

πολυς

εν

τω

ουρανω

κατα

ταυτα

γαρ

εποιουν

τοις

[is] great

in

the

heaven,

according 2 to 3

these 4 things 5

for 1

did

to 3 the 4

προφηταις		οι		πατερες		αυτων
prophets 5		their 1 fathers. 2		♦		♦

24

πλην

ουαι

υμιν

τοις

πλουσιοις

οτι

απεχετε

την

But

woe

to you

the

rich,

for

ye are receiving

your consolation.

παρακλησιν		υμων
♦		♦

25

ουαι

υμιν

οι

εμπεπλησμενοι

οτι

πεινασετε

ουαι

υμιν

οι

γελωντες

Woe

to you

who

having been filled,

for

ye shall hunger.

Woe

to you

who

laugh

	νυν		οτι		πενθησετε		και		κλαυσετε
	now,		for		ye shall mourn		and		weep.

26

ουαι

υμιν

οταν

καλως

υμας

ειπωσιν

παντες

οι

ανθρωποι

κατα

Woe

to you

when

well

of you

speak

all

♦

men,

according 2 to 3

ταυτα

γαρ

εποιουν

τοις

ψευδοπροφηταις

οι

πατερες

these 4 things 5

for 1

did

to 3 the 4

false 5 prophets 6

their 1 fathers. 2

♦

αυτων
♦

27

αλλ

υμιν

λεγω

τοις

ακουουσιν

αγαπατε

τους

εχθρους

υμων

καλως

But

to you

I say

who

hear,

Love

♦

enemies 2

your, 1

well 4

ποιειτε		τοις		μισουσιν		υμας
do 3		to those who		hate		you,

28

ευλογειτε

τους

καταρωμενους

υμιν

και

προσευχεσθε

υπερ

των

bless

those who

curse

you,

and

pray

for

those who

	επηρεαζοντων		υμας
	despitefully use		you.

29

τω

τυπτοντι

σε

επι

την

σιαγονα

παρεχε

και

την

αλλην

και

απο

To him who

strikes

thee

on

the

cheek,

offer

also

the

other;

also

from

του

αιροντος

σου

το

ιματιον

και

τον

χιτωνα

μη

κωλυσης

him who

takes away

thy

♦

cloak,

also

the

tunic

do not forbid.

♦

30

παντι

δε

τω

αιτουντι

σε

διδου

και

απο

του

αιροντος

To 2 every 3 one 4

and 1

who

asks

thee,

give;

and

from

him who

takes away

τα		σα		μη		απαιτει
what [is] thine,		♦		ask [it] not back;		♦

31

και

καθως

θελετε

ινα

ποιωσιν

υμιν

οι

ανθρωποι

και

υμεις

and

according as

ye desire

that

should 2 do 3

to 4 you 5

♦

men, 1

also

ye 2

ποιειτε		αυτοις		ομοιως
do 1		to them		in like manner.

32

και

ει

αγαπατε

τους

αγαπωντας

υμας

ποια

υμιν

χαρις

εστιν

And

if

ye love

those who

love

you,

what

to 4 you 5

thank 1

is 2 it? 3

και

γαρ

οι

αμαρτωλοι

τους

αγαπωντας

αυτους

αγαπωσιν

for even

♦

♦

sinners

those 2 who 3

love 4

them 5

love. 1

33

και

εαν

αγαθοποιητε

τους

αγαθοποιουντας

υμας

ποια

υμιν

And

if

ye do good

to those who

do good to

you,

what

to 2 you 3

χαρις

εστιν

και

γαρ

οι

αμαρτωλοι

το

αυτο

ποιουσιν

thank 1

is it?

even 2

for 1

♦

sinners

the 2

same 3

do. 1

34

και

εαν

δανειζητε

παρ

ων

ελπιζετε

απολαβειν

ποια

υμιν

χαρις

And

if

ye lend [to those]

from

whom

ye hope

to receive,

what

to 2 you 3

thank 1

εστιν

και

γαρ

οι

αμαρτωλοι

αμαρτωλοις

δανειζουσιν

ινα

απολαβωσιν

is it?

even 2

for 1

♦

sinners

to 2 sinners 3

lend, 1

that

they may receive

τα		ισα
the		like.

35

πλην

αγαπατε

τους

εχθρους

υμων

και

αγαθοποιειτε

και

But

love

your enemies,

♦

♦

and

do good,

and

δανειζετε

μηδεν

απελπιζοντες

και

εσται

ο

μισθος

υμων

lend,

nothing 3

hoping 1 for 2 again;

and

shall 3 be 4

your 1 reward 2

♦

♦

πολυς

και

εσεσθε

υιοι

του

υψιστου

οτι

αυτος

χρηστος

εστιν

επι

τους

great,

and

ye shall be

sons

of the

Highest;

for

he

good 2

is 1

to

the

αχαριστους		και		πονηρους
unthankful		and		wicked.

36

γινεσθε

ουν

οικτιρμονες

καθως

και

ο

πατηρ

υμων

Be ye

therefore

compassionate,

as

also

your father

♦

♦

οικτιρμων		εστιν
compassionate 2		is. 1

37

και

μη

κρινετε

και

ου

μη

κριθητε

μη

καταδικαζετε

And

judge not,

♦

that

in no wise

♦

ye be judged;

condemn not,

♦

και

ου

μη

καταδικασθητε

απολυετε

και

απολυθησεσθε

that

in no wise

♦

ye be condemned.

Release,

and

ye shall be released.

38

διδοτε

και

δοθησεται

υμιν

μετρον

καλον

πεπιεσμενον

και

Give,

and

it shall be given

to you,

measure 2

good, 1

pressed down

and

σεσαλευμενον

και

υπερεκχυνομενον

δωσουσιν

εις

τον

κολπον

υμων

shaken together

and

running over

shall they give

into

♦

bosom 2

your: 1

τω

γαρ

αυτω

μετρω

ω

μετρειτε

αντιμετρηθησεται

υμιν

with 4 the 5

for 3

same

measure

with which

ye mete,

it shall be measured again

to you.

39

ειπεν

δε

παραβολην

αυτοις

μητι

δυναται

τυφλος

τυφλον

And he spoke

♦

a parable

to them,

♦

Is able 4

a 1 blind 2 [man] 3

a blind [man]

οδηγειν

ουχι

αμφοτεροι

εις

βοθυνον

πεσουνται

to lead?

not 2

both 3

into 4

a 5 pit 6

will fall? 1

40

ουκ

εστιν

μαθητης

υπερ

τον

διδασκαλον

αυτου

κατηρτισμενος

δε

not 4

is 3

a 1 disciple 2

above

the

teacher

of him;

but perfected 3

♦

πας

εσται

ως

ο

διδασκαλος

αυτου

every 1 one 2

shall be

as

♦

teacher 2

his. 1

41

τι

δε

βλεπεις

το

καρφος

το

εν

τω

οφθαλμω

του

But why

♦

lookest thou on

the

mote

that [is]

in

the

eye

of thy brother,

αδελφου

σου

την

δε

δοκον

την

εν

τω

ιδιω

οφθαλμω

♦

♦

but the

♦

beam

that [is]

in

thine own

♦

eye

ου		κατανοεις
perceivest not?		♦

42

η

πως

δυνασαι

λεγειν

τω

αδελφω

σου

αδελφε

αφες

or

how

art thou ale

to say

to thy brother,

♦

♦

Brother,

suffer [that]

εκβαλω

το

καρφος

το

εν

τω

οφθαλμω

σου

αυτος

την

εν

I may cast out

the

mote

that [is]

in

♦

eye 2

thine, 1

thyself

the

in 2

τω

οφθαλμω

σου

δοκον

ου

βλεπων

υποκριτα

εκβαλε

thine 3 [own] 4 eye 5

♦

♦

beam 1

not

seeing?

Hypocrite,

cast out

πρωτον

την

δοκον

εκ

του

οφθαλμου

σου

και

τοτε

first

the

beam

out of

thine [own] eye,

♦

♦

and

then

διαβλεψεις

εκβαλειν

το

καρφος

το

εν

τω

οφθαλμω

του

thou wilt see clearly

to cast out

the

mote

that [is]

in

the

eye

of thy brother.

αδελφου		σου
♦		♦

43

ου

γαρ

εστιν

δενδρον

καλον

ποιουν

καρπον

σαπρον

ουδε

For not 3

♦

there 1 is 2

a 4 tree 6

good 5

producing

fruit 2

corrupt; 1

nor

δενδρον		σαπρον		ποιουν		καρπον		καλον
a tree 2		corrupt 1		producing		fruit 2		good; 1

44

εκαστον

γαρ

δενδρον

εκ

του

ιδιου

καρπου

γινωσκεται

ου

γαρ

εξ

for each

♦

tree

by

its own

♦

fruit

is known,

for not

♦

from

ακανθων

συλλεγουσιν

συκα

ουδε

εκ

βατου

τρυγωσιν

σταφυλην

thorns

do they gather

figs,

nor

from

a bramble

gather they

a bunch of grapes.

45

ο

αγαθος

ανθρωπος

εκ

του

αγαθου

θησαυρου

της

καρδιας

The

good

man

out of

the

good

treasure

of his heart

♦

αυτου

προφερει

το

αγαθον

και

ο

πονηρος

ανθρωπος

εκ

του

♦

brings forth

that which [is]

good;

and

the

wicked

man

out of

the

πονηρου

θησαυρου

της

καρδιας

αυτου

προφερει

το

πονηρον

wicked

treasure

♦

of heart 2

his 1

brings forth

that which [is]

wicked;

εκ

γαρ

του

περισσευματος

της

καρδιας

λαλει

το

στομα

for out of

♦

the

abundance

of the

heart

speaks 3

his 1 mouth. 2

♦

αυτου
♦

46

τι

δε

με

καλειτε

κυριε

κυριε

και

ου

ποιειτε

α

λεγω

And why

♦

me

do ye call

Lord,

Lord,

and

do not

♦

what

I say?

47

πας

ο

ερχομενος

προς

με

και

ακουων

μου

των

λογων

και

Every one

who

is coming

to

me

and

hearing

my words

♦

♦

and

ποιων

αυτους

υποδειξω

υμιν

τινι

εστιν

ομοιος

doing

them,

I will shew

you

to whom

he is

like.

48

ομοιος

εστιν

ανθρωπω

οικοδομουντι

οικιαν

ος

εσκαψεν

και

Like

he is

to a man

building

a house,

who

dug

and

εβαθυνεν

και

εθηκεν

θεμελιον

επι

την

πετραν

πλημμυρας

δε

γενομενης

deepened,

and

laid

a foundation

on

the

rock;

and a flood

♦

having come

προσερρηξεν

ο

ποταμος

τη

οικια

εκεινη

και

ουκ

ισχυσεν

burst 3 upon 4

the 1

stream 2

that house,

♦

♦

and

could not

♦

σαλευσαι

αυτην

τεθεμελιωτο

γαρ

επι

την

πετραν

shake

it,

for it had been founded

♦

upon

the

rock.

49

ο

δε

ακουσας

και

μη

ποιησας

ομοιος

εστιν

ανθρωπω

But he who

♦

heard

and

did not

♦

like 2

is 1

to a man

οικοδομησαντι

οικιαν

επι

την

γην

χωρις

θεμελιου

η

προσερρηξεν

having built

a house

on

the

earth

without

a foundation;

on which

burst 3

ο

ποταμος

και

ευθεως

επεσεν

και

εγενετο

το

ρηγμα

της

οικιας

the 1

stream, 2

and

immediately

it fell,

and

was 6

the 1

ruin 2

♦

of 3 house 5

εκεινης		μεγα
that 4		great.